De eerste spadesteek vond plaats op 17 maart 1930.
Slechts 410 dagen later, op 1 mei 1931, drukte president Hoover in Washington op een knop en gingen de lichten voor het eerst aan in een gebouw met 102 verdiepingen en een hoogte van 1.250 voet, een snelheid die sindsdien door niemand in New York ook maar enigszins is geëvenaard.
Dat is het korte antwoord op de vraag wanneer het Empire State Building is gebouwd.
Het langere, veel interessantere antwoord gaat over een bittere rivaliteit, een in het geheim gebouwde spits en een luchtschip dat eigenlijk niet kon aanmeren waar iedereen dacht dat het wel kon.
Het werd zo snel gebouwd omdat het een race aan het verliezen was
Het Empire State Building ging in een razend tempo omhoog omdat het wel moest.
Walter Chrysler al in een razend tempo naar de hemel schoot op 42nd Street, een rivaliserend consortium in het centrum 40 Wall Street uit de grond stampte, en iedereen hetzelfde opscheppunt wilde: het hoogste gebouw ter wereld.
Die rivaliteit is ook de reden waarom het Chrysler Building nog steeds het vreemdste, meest dramatische silhouet in Midtown heeft, en het ontstaansverhaal van het Empire State Building klopt pas helemaal zonder die rivaliteit.
In 1929 verrees er tegelijkertijd drie torens, en twee van de betrokken architecten hadden echt een hekel aan elkaar.
William Van Alen bezig was met het ontwerpen van het Chrysler Building.
H. Craig Severance, zijn voormalige zakenpartner die na een bittere breuk zijn rivaal werd, was bezig met het ontwerp van 40 Wall Street. Severance bleef stiekem de hoogte aanpassen en kwam uiteindelijk uit op 927 voet, ervan overtuigd dat hij de titel binnen had. Wat hij niet wist, was dat Van Alen maandenlang in het geheim een stalen spits van 185 voet en 27 ton had in elkaar gezet in de kroon van het Chrysler Building zelf, opgebouwd uit vier verborgen delen.
Op 23 oktober 1929 hief zijn team de spits in ongeveer 90 minuten door het dak omhoog, waardoor het Chrysler Building op 1.046 voet kwam en de titel afpakte, weken voordat het team van Severance zelfs maar klaar was met de afbouw van de spits. Tegen de tijd dat Severance erachter kwam, kon hij er niets meer aan doen.
Dat is precies het moment waarop het Empire State Building zich in de race mengde. Financier John Jakob Raskob, gesteund door geld van General Motors en de voormalige gouverneur van New York, Al Smith, schakelde architectenbureau Shreve, Lamb & Harmon in en gaf hen de opdracht iets te bouwen dat 204 voet hoger was dan de toren van Chrysler. Voor de zekerheid voegden ze er bovenop een mast van 200 voet aan toe, die in het openbaar werd gepresenteerd als een aanlegplaats voor luchtschepen. Uit het federale monumentendossier van het gebouw blijkt vrij duidelijk dat de mast grotendeels een slimme manier was om op hoogte te winnen zonder er technisch gezien over te liegen.
Er probeerde in september 1931 inderdaad een luchtschip daar aan te meren. Het hield het drie minuten vol bij windsnelheden van 40 mph, voordat het werd weggejaagd. Een luchtschip van de marine en de Goodyear-blimp Columbia probeerden het later dat jaar ook, maar geen van beiden kon goed aanmeren. De Columbia moest uiteindelijk genoegen nemen met het aan een touw naar beneden laten zakken van kranten naar de straat.
Vier en een halve verdieping per week, zonder plek om iets op te slaan
Het team achter de bouw, Starrett Bros. en Eken, kampte met één enorme logistieke uitdaging: een bouwplaats aan Fifth Avenue waar geen ruimte was om 57.000 ton staal op te slaan. Dus hebben ze het simpelweg nooit opgeslagen.
Stalen balken verlieten de fabrieken in Pennsylvania, werden overgebracht naar de waterkant van New Jersey, kwamen per schip aan en werden per vrachtwagen naar 34th Street vervoerd – telkens twee verdiepingen tegelijk. Ze gingen direct van de laadbak van de vrachtwagen naar de kraan en vervolgens naar de klinknagelaar, vrijwel zonder vertraging tussendoor. De bouwploegen legden zelfs een smalspoorbaan aan op het terrein, speciaal om materiaal naar de liften te vervoeren, en nog meer spoor op de bovenste verdiepingen om alles uit te spreiden zodra het aankwam.
Het raamwerk groeide met gemiddeld vier en een halve verdieping per week. Alleen al in juli 1930 zetten de bouwvakkers 22 verdiepingen op in 22 werkdagen. Op het hoogtepunt van het project, op 14 augustus 1930, werkten er 3.439 mannen tegelijk op de bouwplaats: Ierse en Italiaanse immigranten werkten zij aan zij met Mohawk-ijzerwerkers uit Kahnawake, wier traditie van hoogbouwwerk teruggaat tot de jaren 1880. Voor het uiteindelijke bouwwerk waren tien miljoen bakstenen nodig en meer staal dan het Chrysler Building en 40 Wall Street samen.
Opmerkelijk genoeg kwam het hele project uit op 40,9 miljoen dollar, terwijl het budget 50 miljoen dollar bedroeg – een zeldzame prestatie die bijna volledig mogelijk was omdat de bouw plaatsvond tijdens het dieptepunt van de Grote Depressie, toen arbeid en materialen ongewoon goedkoop waren.
Het opende als een leeg gebouw en kreeg een bijnaam die niemand wilde
Hier is de verrassende wending die de meeste mensen niet weten: toen het Empire State Building openging, trok bijna niemand erin.
Ongeveer driekwart van het gebouw stond jarenlang leeg; New Yorkers begonnen het het ‘Empty State Building’ te noemen , en het management nam zijn toevlucht tot het ’s nachts aanzetten van de lichten op onbezette verdiepingen , alleen maar zodat het er vanaf de straat vol uitzag. Volgens de officiële geschiedenis van het gebouw zelf leverde de toren pas begin jaren vijftig echte winst op, bijna twee decennia na de openingsdag.
Wat in de tussentijd echt de boel draaiende hield, was het uitzicht.
De toegang tot het observatiedek kostte midden in de Grote Depressie een dollar, en tegen 1938 bracht alleen het observatiedek al zo’n een miljoen dollar per jaar op, terwijl hele verdiepingen met kantoorruimte eronder leeg stonden. Het observatiedek heeft het gebouw financieel gered, lang voordat de kantoorruimte dat deed, en door een vreemde speling van het lot is dat vandaag de dag nog steeds zo. Het gebouw brengt nu jaarlijks honderden miljoenen dollars binnen, en een aanzienlijk deel daarvan komt nog steeds van bezoekers die rechtstreeks naar de top gaan in plaats van naar de kantoren ertussenin.
8 september 2026 20:15 + meer data
Zelf bekijken
Bijna een eeuw later is datzelfde observatiedek nog steeds de belangrijkste attractie.
De 86e verdieping biedt een openluchtpromenade met 360 graden uitzicht, terwijl het volledig gerenoveerde observatorium op de 102e verdieping je vanaf nog grotere hoogte een uitzicht biedt door ramen van vloer tot plafond. Dezelfde mast die oorspronkelijk werd gebouwd om luchtschepen aan te trekken, doet nu ook dienst als een van de beste uitkijkpunten van de stad.
Als je een bezoek plant: kaartjes voor de uitkijkplatforms van het Empire State Building beginnen bij ongeveer $50 voor algemene toegang, met uitgebreidere opties voor zowel het platform op de 86e als de 102e verdieping, en toegang zonder in de rij te hoeven staan voor iedereen die liever meer tijd besteedt aan het genieten van het uitzicht dan aan het wachten in de rij.